-
ਜਿਤੁ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਪਾਵਉ
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੋਈ ਐਸੀ ਜੁਗਤ ਦੱਸਣਾ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸ ਮਤਿ ਦੀ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬੜੇ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਈ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਦਾ ਹੀ ਜਪਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਣੀ ਸੁਰਤਿ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਣ ਨਾਲ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਪ ਖੁਦ-ਬ-ਖੁਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਮਤਿ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ…
-
ਤਿਸੁ ਬੈਕੁੰਠ ਨ ਜਾਨਾਂ
ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਜਦ ਪ੍ਰਵਚਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਤਸੰਗੀ ਨੇ ਜਦ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਸਾਹਿਤ ਸਮਝਾਇਆ। ਭਾਈ ਗੱਲ ਮੰਨ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਫਿਰੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਹੁੰਚਣਾ। ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨ੍ਹਾਤਿਆਂ ਲੋਕ ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਭਗਤ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਤੀਜਿਆਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੰਞਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਹਰੇਕ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੈ। ਸੋ, ਇਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇਵ ਦਾ…
-
ਗਿਆਨ ਕਾ ਬੰਧਾ ਮਨੁ ਰਹੈ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸਾਹ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਭਾਈ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਕਰੋ। ਸੰਗਤ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਮਨ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿੱਥੇ ਕਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ ਕਿ ਇਸ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਕੁੰਭ ( ਘੜੇ ) ਵਿੱਚ ਬੱਝਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਨ ਨੂੰ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀ ਬੰਨ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਬੱਝ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਘੜਾ ਪਾਣੀ…
-
ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਨਹੀ ਡਰਦਾ
ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਸ ਲਈ ਬਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਕਦਰ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਕਰਦਾਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾਂ ਰੱਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਪੂਜਾ ਹੈ ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਦੀ ਹੈ ਕਰਦਾਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਵਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਸਿਜਦਾ ਸਿਰਫ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਕਰਦਾਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਮੰਨ ਚ ਧਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਮੁਲਤਾਨੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਯਾਰ ਬਣਾ ਲੈਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀ। ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੁਲਤਾਨੀਬਰੈਪਟਨ, ਕਨੇਡਾ।
-
ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਥੱਪੜ
ਸ਼ਾਨ ਗੁਰੂ ਖਿਲਾਫ ਜੇ ਕੋਈ ਬੋਲਦਾ ਹੈਇਹ ਖਾਲਸਾ ਕਦੇ ਨਹੀ ਜ਼ਰ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਕਰ ਸਿਰ ਤੇ ਚੜ ਕੋਈ ਆ ਖੜਦਾਸਿਰੋਂ ਉਤਾਰ ਕੇ ਥੱਪੜ ਫਿਰ ਜੜ੍ਹ ਸਕਦਾ। ਪਰਖ ਥੱਪੜ ਦੀ ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆ ਗਿਆ ਖਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਕਤਾਰ ਥੱਪੜ। ਛਾ ਗਏ ਥੱਪੜ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਜੱਗ ਅੰਦਰਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜਿੱਤ ਗਿਆ, ਮਾਰ ਥੱਪੜ। ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਵੱਖਰਾ, ਖਾਲਸੇ ਜੋ ਮਾਰੇ ਥੱਪੜ। ਗੂੰਜੇ ਅਵਾਜ਼ ਇਹਦੀ, ਜਦ ਵੀ ਇਸ ਜੜੇ ਥੱਪੜ। ਘਿਰੜ ਭਗਵਾਨ ਜਦ ਬੋਲੇ, ਕਬੋਲ ਗੁਰਾਂ ਤਾਈਂਬਿਧੀ ਚੰਦ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਮਾਰ ਥੱਪੜ। ਗੋਬਿੰਦ ਭੁੱਲੜ੍ਹ ਆਖ ਕੇ, ਗਾਂਧੀ ਸੀ ਖਾਧਾ ਥੱਪੜਜਗਤ ਸਿੰਘ, ਗੁਰ ਸ਼ੇਰ ਨੇ, ਜੜਿਆ ਉਸ ਥੱਪੜ। ਜੈਲ ਸਿੰਘ ਤਾਈਂ ਜਗਾਇਆ ਸੀ, ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦਲੇਰ ਨੇਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੜਤਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਥੱਪੜ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ…
-
ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ
ਰੱਬਾ, ਜੇ ਕਰ ਤੂੰ ਨਾ ਹੁੰਦਾਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਸਤਿਗੁਰ ਦਾਤੇ, ਖੇਲ ਰਚਾਇਆਸਾਨੂੰ ਜੋ, ਨਾ ਖੇਡਣਾ ਆਇਆ। ਕੋਚ, ਫਿਰ ਦਾਤੇ ਇੱਕ ਘਲਾਇਆਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਜੋ ਆਖ ਸੁਣਾਇਆ। ਖੇਡਣ ਦੇ, ਉਸ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਚ, ਦਰਜ ਕਰਾਏ। ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ, ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਪਾਏਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ, ਅਸੀ ਸਮਝ ਨਾ ਪਾਏ। ਜੇ ਸਮਝ ਵੀ ਲਏ, ਨਾ ਅਮਲ ਕਮਾਇਆ ਦੁਬਿਧਾ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਜਨਮ ਗਵਾਇਆ। ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਕੋਈ ਨਾ ਜਾਣੇਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਕੋਈ ਨਾ ਜਾਣੇ। ਰਹਿਣਾ ਕਿੱਥੇ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੱਸਦੀਬਿਨ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਮਾਇਆ ਹੱਸਦੀ। ਹਵਾ ਨਾ ਹੁੰਦੀ, ਨਾ ਬਣਦਾ ਪਾਣੀ ਮੱਛੀ, ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਬਿਨ ਪਾਣੀ। ਜਿਉਂ ਮੱਛੀ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਪਾਣੀਤਿਉਂ ਸਿੱਖ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਹੈ ਗੁਰਬਾਣੀ। ਮੈਂ ਮੇਰੀ, ਉਹਦੀ ਕੱਢਦੀ ਬਾਣੀਜਿਸ ਨੇ, ਇਸ ਦੀ ਰਮਜ਼ ਪਛਾਣੀ।…
-
ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ
ਰਚਨਾ ਜੱਗ ਦੀ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਭ ਜੋ ਰਚਿਆ ਸੱਚਾ ਰਹਿਣਾਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ, ਅੱਜ ਮੰਨ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਲ ਮੰਨੀ। ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਰਹਿਣਾ, ਕਰਜ਼ਾ ਸਿਰ ਤੋਂ ਨਹੀ ਫਿਰ ਲਹਿਣਾਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ, ਅੱਜ ਮੰਨ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਲ ਮੰਨੀ। ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸੱਚ ਹੈ ਕਹਿਣਾ, ਹੁਕਮ ਰਜਾਈ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣਾ। ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ, ਅੱਜ ਮੰਨ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਲ ਮੰਨੀ। ਝੂਠੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਜਗਤ ਤਮਾਸ਼ਾ, ਛੱਡਣਾ ਪਏਗਾ ਫੋਕਾ ਹਾਸਾਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ, ਅੱਜ ਮੰਨ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਲ ਮੰਨੀ। ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਸਾਕ ਸਬੰਧੀ, ਲਾਲਚ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੇ ਗੰਢੀਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ, ਅੱਜ ਮੰਨ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਲ ਮੰਨੀ। ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ, ਕੋਈ ਨਹੀ ਰਹਿਆ…
-
ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਬੂਟਾ
ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਬੂਟਾ ਲਾਇਆ ਏ, ਜੋ ਰੱਬ ਦੇ ਮੰਨ ਨੂੰ ਭਾਇਆ ਏ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜੱਚਿਆ ਏ , ਤਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁ ਕੱਟਿਆ ਏ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਜਾਲਮ ਕੱਟਦਾ ਏ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਹੀ ਇਹ ਪੱਕਦਾ ਏ। ਜੇ ਫਲ ਇਸਦੇ ਬਹੁ ਮਿੱਠੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਇਹਦੇ ਕੰਢੇ ਵੀ ਬਹੁ ਤਿੱਖੇ ਨੇ। ਛਾਂ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਗਾਹੜੀ ਏ, ਰਜਵਾੜਿਆਂ ਲਈ ਜੋ ਮਾੜੀ ਏ। ਜਿਸ ਪੀਂਘ ਇਸ ਤੇ ਪਾਈ ਹੈ, ਜਿੰਦੜੀ ਉਸ ਨੇ ਘੋਲ ਘੁਮਾਈ ਏ। ਜਾਲਮ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਵਿਖਾਇਆ ਜਦ, ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਾ ਚਖਾਇਆ ਤਦ। ਇਹ ਵਧਦਾ ਫੁੱਲਦਾ ਜਾ ਰਿਹੈ, ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੂਰਾ ਛਾਹ ਰਿਹੈ। ਇਹ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖੇਤੀ ਏ, ਨਹੀ ਭੰਗ ਦੇ ਭਾਅ ਉਸ ਵੇਚੀ ਏ। ਇਸ ਅੱਗੇ ਜੋ ਵੀ…
-
ਪ੍ਰੇਤ ਭੂਤ ਸਭਿ ਦੂਜੈ ਲਾਏ
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਭੰਭਲਭੂਸੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦ ਅਸੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਡਰਾਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਵੱਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਅੱਖਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਦਾਰਥ ਲਈ, ਮਰੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ, ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਲੋਭ ਮੋਹ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਸਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਆਏ ਹਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਦੋ ਨਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾ…
-
ਛੋਡਹਿ ਅੰਨੁ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਰਤ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਆਂਢ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਪਾਖੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਵੀ ਅੱਜ ਇਸ ਭਰਮ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਫਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਅਨ-ਪੜ੍ਹਤਾ; ਦੂਜਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਹੋਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਮੜ੍ਹੀ-ਮਸਾਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਕੱਤਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸੀਤਲਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਹੋਈ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਾਸ…