• Gurmat vichaar

    ਭਗਤ ਧੰਨਾ ਜੀ

    ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਕਰਤਾ ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਭਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤ ਧੰਨਾ ਜੀ ਜੱਟ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਦੇ ਕੋਲ ਟਾਂਗ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਧੁਆਂ ਪਿੰਡ  ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਤ 1473 (ਸੰਨ 1416) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਿਰਧਨ (ਗਰੀਬ) ਸਨ। ਬਚਪਨ ਤਾਂ ਖੇਡਣ ਕੁੱਦਣ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਹੋਇਆ ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ  ਯੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼  ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਤ ਜੀ ਅਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਅਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬੜੇ ਚਾਉ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਮਨਘੰੜਤ ਕਹਾਣੀ: ਭਗਤ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲਇੱਕ ਮਨਘੜਤ ਕਹਾਣੀ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਅਧਾਰ ਕੀ…

  • Poems

    ਪਾਹੁਲ ਖੰਡੇ ਦੀ

    ਪਾਹੁਲ ਖੰਡੇ ਦੀ ਗੁਰੂ ਛਕਾ ਦੇ ਤੂੰ। ਮੇਰਾ ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ ਨਿਭਾ ਦੇ ਤੂੰ। ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਸੀਸ ਚੜਾਵਾਂ ਗਾ। ਮੈਂ ਰਹਿਤ ਕੱਕਿਆਂ ਦੀ ਪਾਵਾਂ ਗਾ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮਨਾਵਾਂ ਗਾ। ਦਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂ ਗਾ। ਤੜਕੇ ਉੱਠ ਕੇ ਬਾਣੀ ਗਾਵਾਂ ਗਾ। ਤੇਰਾ ਰੱਜ ਕੇ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾਵਾਂ ਗਾ। ਮਨ, ਬਾਣੀ ਸਮਝਣ ਨੂੰ ਲਾਵਾਂ ਗਾ। ਜੀਵਨ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਵਾਂ ਗਾ। ਆਧਾਰ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਹੀ ਬਣਾਵਾਂ ਗਾ। ਬਾਹਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਜਾਵਾਂ ਗਾ। ਵਿਕਾਰ ਸਾਰੇ ਮੂਲ ਭਜਾਵਾਂ ਗਾ। ਦੂਰੀ ਤੈਥੋਂ ਮੂਲ ਨਹੀਂ ਪਾਵਾਂ ਗਾ। ਸਦਾ ਕਿਰਤੀ ਬਣ ਕੇ ਖਾਵਾਂ ਗਾ। ਦਸਵੰਧ ਦਰ ਤੇਰੇ ਤੇ ਚੜਾਵਾਂ ਗਾ। ਲੋੜਵੰਦ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਵਾਂ ਗਾ। ਪਰ ਤੈਨੂੰ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਵਾਂ ਗਾ। ਨਾ ਮੈਂ ਡਰਾਂ…

  • Poems

    ਮੇਰਾ ਦੇਸ਼

    ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਕਿਰਸਾਨੀ, ਸੜਕੀਂ ਰੁਲ਼ ਜੇ, ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਸਿਆਸੀ, ਵਾਅਦੇ ਭੁੱਲ ਜੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ’ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਮੇਰਾ, ਕਦੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਮਿਹਨਤ-ਕਸ਼ ਹੈ, ਭੁੱਖਾ ਮਰਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਹਲੜ ਹੈ ਪਿਆ, ਮੌਜਾਂ ਕਰਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਕੋ, ਖੜੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਮੇਰਾ, ਕਦੀ ਹੋ ਨਹੀ ਸਕਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾ ਤੇ, ਦੰਗੇ ਹੋਵਣ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ, ਪੰਗੇ ਹੋਵਣ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਕੋਈ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਮੇਰਾ, ਕਦੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿੱਥੇ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਝੂਠ ਪਿਆ, ਨੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਪਿਆ, ਦੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਚਾ ਨੇਤਾ, ਅੱਗੇ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਮੇਰਾ ਕਦੇ, ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਵਾੜ…

  • Poems

    ਨਿਆਰਾ ਗੁਰੂ

    ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਨਿਆਰਾ, ਤੇ ਨਿਆਰਾ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਪੁੱਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਪੱਜ ਘੁੱਟ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਤੂੰ ਹੈ ਖਾਲਸਾ। ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਸਜਾਇਆ ਤੂੰ ਹੈ ਖਾਲਸਾ। ਪੰਜ ਕੱਕੇ ਇਹਦੇ ਤੂੰ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਜਾਏ ਨੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਸ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਿੰਘ ਤੂੰ ਸਜਾਏ ਨੇ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠ, ਬਾਣੀ ਗਾਏ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਸੰਗਤ ਦੇ ਵਿੱਚ,ਹਰ ਰੋਜ,ਜਾਏ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਕਿਰਤ ਦਸਾਂ ਨੌਹਾਂ ਦੀ, ਕਮਾਏ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਉਸ ਚੋ ਵੀ ਵੰਡ ਕੇ ਇਹ, ਖਾਏ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਜ਼ੁਲਮ ਅੱਗੇ ਸਦਾ ਅੜੇ, ਖੜੇ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਨਿਆਰਾ, ਤੇ ਨਿਆਰਾ ਤੇਰਾ ਖਾਲਸਾ। ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੁਲਤਾਨੀਬਰੈਂਪਟਨ, ਕਨੇਡਾ।

  • Poems

    ਸਿੰਘ ਸਜਾ ਲੈ

    ਦਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੰਘ ਸਜਾ ਲੈ। ਮੇਰੀ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਪੁਗਾ ਲੈ। ਪੰਜ ਘੁੱਟ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪਿਆ ਲੈ। ਰਹਿਤ ਅਪਣੀ ਖ਼ੁਦ ਪੁਗਾ ਲੈ। ਕੱਛ, ਕੜਾ, ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਮੈਂ ਪਾਵਾਂ। ਕੰਘਾ, ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲਾਵਾਂ। ਕੰਘਾ ਦੋਨੋ ਵਕਤ ਮੈਂ ਵਾਹਵਾਂ। ਸਿਰ ਸੋਹਣੀ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਵਾਂ। ਬਾਣੀ ਪੜ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਠੋਕਰ ਖਾਵਾਂ। ਸੱਚ ਬੋਲ ਸਤਿਕਾਰ ਮੈਂ ਪਾਵਾਂ। ਏਕਸ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਨਾਮ ਕਹਾਵਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੇ ਚਰਨੀਂ ਲਾ ਲੈ। ਦਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੰਘ ਸਜਾ ਲੈ।

  • Poems

    ਗੱਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਜਾਣੀਆ

    ਜਾਣੀਆ ਬਈ ਜਾਣੀਆ, ਗੱਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਜਾਣੀਆ। ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਤੇ ਵੰਡ ਛੱਕਣ, ਗੱਲ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੀ ਜਾਣੀਆ। ਜਾਣੀਆ ਬਈ ਜਾਣੀਆ, ਭੂਮੀਏ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣੀਆ। ਉਸ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ, ਪੂਰੀ ਕਰ ਵਖਾਣੀਆ। ਜਾਣੀਆ ਬਈ ਜਾਣੀਆ,ਭਾਈ ਸੱਜਣ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣੀਆ। ਜੋ ਮਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਪਿਛੋਂ ਚਰਨ ਲਗਾਣੀਆ। ਜਾਣੀਆ ਬਈ ਜਾਣੀਆ, ਮਲਿਕ ਭਾਗੋ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣੀਆ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਜੋ ਪੀਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਅਕਲ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਜਾਣੀਆ। ਜਾਣੀਆ ਬਈ ਜਾਣੀਆ, ਕੌਡੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣੀਆ। ਜੋ ਤਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਦਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਉਸ ਸਮਝਾਣੀਆ। ਜਾਣੀਆ ਬਈ ਜਾਣੀਆ,ਵਲੀ ਕੰਧਾਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣੀਆ। ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੜਿਆ ਸੀ, ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਨਾਮ ਪਛਾਣੀਆ। ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਬਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ,…

  • Poems

    ਨਵਾਂ ਸਾਲ

    ਦਾਤਾ ! ਤੁਸਾਂ ਖੇਲ ਹੈ ਕਿਆ ਰਚਾਇਆ। 2020 ਸੰਘਰਸ਼ ਚ ਹੈ, ਸਭ ਲੰਘਾਇਆ। 2021 ਸਾਲ ਨਵਾਂ, ਹੋਰ ਹੈ ਚੜ ਕੇ ਆਇਆ। ਆਸ ਹੈ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰ ਕੇ, ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ। ਸੰਘਰਸ਼, ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਜੋ ਰਚਾਇਆ। ਉਹਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਲੱਗਦਾ ਆਇਆ। ਏਕਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਦਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਤਾਂ ਬਣਾਇਆ। ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਇਹਨੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਖਤਾਂ ਪਾਇਆ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੱਕ ਚ ਦਮ ਤੂੰ, ਇੱਦਾਂ ਕਰਾਇਆ। ਤਾਂ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਤਾਈਂ ਬੁਲਾਇਆ। ਹੁਣ ਲੱਗਦੈ ! ਦਿਹਾੜਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨੇੜੇ ਹੀ ਆਏਗਾ। ਨਵਾਂ ਸਾਲ, ਸਭ ਕੋਈ ਜਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨਾਏਗਾ। ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਸਦਾ ਲੜਦਾ ਹੈ ਆਇਆ। ਪਰ ਸੱਚ ਨੇ ਝੂਠ ਸਦਾ ਹੀ ਹੈ ਢਾਹਿਆ। ਸਮਝ ਮੁਲਤਾਨੀ ਤਾਈਂ, ਏ ਹੈ ਆਇਆ। ਜੋ…

  • Poems

    ਪੁੱਤ ਕਿਸਾਨ ਦੇ

    ਪੁੱਤ ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਦੇ, ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਨਾਲ ਖੜਨ ਗੇ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਜੋ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਉਹ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਲੜਨ ਗੇ। ਨਾ ਇਹ ਕਦੇ ਡਰਦੇ, ਤੇ ਨਾਹੀ ਡਰਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਸੱਚ ਨਾਲ ਖੜ ਕੇ ਤੇ, ਜਾਲਮ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਪੁੱਤ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ, ਭਾਈ ਨਲੂਏ ਦੇ ਸਦਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ , ਪਰ ਕ੍ਰਿਪਾਨਾਂ ਗਲਾਂ ਚ ਪਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਹੱਕ ਜੇ ਕੋਈ ਖੋਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਅੱਗੇ ਅੜਦੇ ਨੇ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਸਦਾ ਜਾਲਮ ਅੱਗੇ ਖੜਦੇ ਨੇ। ਹਾਰਨਾ ਨਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇਹਨਾਂ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਏ। ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਭੁਲੇਖਾ ਖਾ ਗਈ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੌਮ ਅਜੇ ਸੁੱਤੀ ਏ। ਸੋਚ ਲੈ ਸਰਕਾਰੇ, ਇਹ ਮੁਲਤਾਨੀ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਏ। ਲੰਘ ਜਾਏ ਜੋ ਵੇਲਾ, ਮੁੜ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਓ ਆਉਂਦਾ ਏ। ਸ਼ਾਂਤੀ…

  • Poems

    ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ

    ਤੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬਾਪ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੱਤ ਸੀ। ਸੱਚ ਤੇਰਾ ਬਾਪ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਹੀ ਪੁੱਤ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਆਣ ਬਣੀ ਤਾਂ, ਤੂੰ ਬਾਪ ਘਰੋਂ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਪਰਵਾਰ ਹੋਇਆ, ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਾਂ ਤਾਈ ਤੋਰਿਆ ਸੀ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੱਫਣ ਪਾਉਣੋਂ ਵੀ ਹੋੜਿਆ ਸੀ। ਛੋਟਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਾਹੀਆ, ਰੋਂਦਿਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਜਦ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰਾ, ਉਸ ਤਾਈਂ ਵੀ ਵਰਾਉਂਦਾ ਤਦ। ਮਾਤਾ ਜਦ ਪੁੱਛਿਆਂ ਸੀ, ਕਿੱਥੇ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤ ਸਾਡੇ। ਹੱਸਦਿਆਂ ਤੂੰ ਆਖ ਦਿੱਤੈ,ਆ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤ ਸਾਡੇ। ਆਪਾਂ ਉਸੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੀ, ਜੇ ਪੁੱਤ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਤੋਂ, ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਹੱਲਾ ਅੱਜ…

  • Poems

    ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ

    ਹੱਕ ਸੱਚ ਦੀ ਚੱਲੀ ਲੜਾਈ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਅੱਜ ਜਨਤਾ ਹੋਛ ਵਿੱਚ ਆਈ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਰਾਜ ਬੀਜੇਪੀ ਦਾ ਹੁਣ ਆਇਆ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਕਿਸਾਨ ਸੁੱਤਾ ਇਨ੍ਹੇ ਜਗਾਇਆ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਨੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਇਆ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਮੂਰਖ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਬਣਾਇਆ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਚਮਕਾਂਵਦੀ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਦਬਾਂਵਦੀ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਲੀਡਰ ਸਿਆਸਤ ਹੀ ਸਦਾ ਚਮਕਾਂਵਦਾ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਲੜਾਂਵਦਾ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਚੱਲਦੀ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦੀ ਸਦਾ ਲੜਾਈ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ। ਲੀਡਰਾਂ ਕੁਰਸੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਸਦਾ ਪਾਈ ਏ, ਕੋਈ ਮਖੌਲ ਥੋੜੈ।ਜਾਗਰੂਕ, ਕਿਸਾਨ-ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਗਾਂਵਦਾ…